{"id":673,"date":"2019-03-01T08:21:48","date_gmt":"2019-03-01T08:21:48","guid":{"rendered":"http:\/\/thesuperunknown.pl\/?p=673"},"modified":"2020-03-02T08:56:45","modified_gmt":"2020-03-02T08:56:45","slug":"man-in-the-box","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/?p=673","title":{"rendered":"Man in the box"},"content":{"rendered":"

„Man in the Box” to drugi singiel pochodz\u0105cy z debiutanckiej p\u0142yty Alice in Chains zatytu\u0142owanej „Facelift”. Ten nagrany w s\u0142ynnym London Bridge Studio w Seattle utw\u00f3r, kt\u00f3ry przesi\u0105kni\u0119ty jest atmosfer\u0105 tego deszczowego miasta ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne dok\u0142adnie 28 lat temu i jest jedn\u0105 z najbardziej rozpoznawalnych kompozycji zespo\u0142u. Charakterystyczna wokaliza, kt\u00f3r\u0105 rozpoczyna swoj\u0105 parti\u0119 Layne Staley, u\u017cycie talk boxu i wizerunek Jezusa ze zszytymi powiekami ukazanego w ten spos\u00f3b w teledysku do utworu to rzeczy, kt\u00f3re w najwi\u0119kszym stopniu kojarz\u0105 si\u0119 z \u201eMan in the Box\u201d.
\nNie mam dla Was dobrych wie\u015bci. \u201eMan in the Box\u201d to kolejny mroczny i raczej przygn\u0119biaj\u0105cy w swoim wyd\u017awi\u0119ku utw\u00f3r. Now\u0105 \u015bwieck\u0105 tradycj\u0105 staje si\u0119 powoli fakt, \u017ce poddaj\u0119 tutaj analizie g\u0142\u00f3wnie depresyjne kompozycje. C\u00f3\u017c poradz\u0119 jednak na to, \u017ce g\u0142\u00f3wnie takie mnie, a mam nadziej\u0119, \u017ce i Was, interesuj\u0105.
\n\u201eMan in the Box\u201d w momencie pojawienia si\u0119 stanowi\u0142 pewien zgryz dla MTV oraz szef\u00f3w radiostacji, kt\u00f3re mia\u0142y go promowa\u0107. Po pierwsze, Jezus pojawia si\u0119 w tek\u015bcie utworu w niekoniecznie pozytywnym kontek\u015bcie, Staley \u015bpiewa tu bowiem: \u201eJesus Christ, deny your maker. He who tries, will be wasted” (Jezu, zaprzecz istnieniu swego stw\u00f3rcy. Ten, kto pr\u00f3buje b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cony.). Po drugie za\u015b stworzony teledysk r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 traktowany jako prezentuj\u0105cy obrazoburcze w\u0105tki (Jezus ze szytymi powiekami).
\nNiekt\u00f3rzy uznaj\u0105 utw\u00f3r zaopowie\u015b\u0107 o prawach zwierz\u0105t. I faktycznie jej t\u0142em jest sytuacja, w kt\u00f3rej znalaz\u0142 si\u0119 Layne Staley podczas kolacji z przedstawicielami wytw\u00f3rni p\u0142ytowej. Byli to wegetarianie, kt\u00f3rzy w obrazowy spos\u00f3b opowiedzieli arty\u015bcie o tym, w jakich warunkach hodowane s\u0105 ma\u0142e cielaki. Wed\u0142ug ich relacji zwierz\u0119ta mia\u0142y by\u0107 przetrzymywane w ma\u0142ych, ciasnych boksach. Informacja ta, jak r\u00f3wnie\u017c jej wyobra\u017cenie sta\u0142y si\u0119 podwalin\u0105 napisanego przez Layne’a tekstu. Staley sparafrazowa\u0142 niejako zas\u0142yszan\u0105 opowie\u015b\u0107 o ciel\u0119tach i odni\u00f3s\u0142 j\u0105 do sytuacji, w kt\u00f3rej w mediach pojawiaj\u0105 si\u0119 okre\u015blone tre\u015bci ograniczaj\u0105ce pole widzenia ludzi ze wzgl\u0119du na to, \u017ce s\u0105 publikowane tak, jak wygodnie publikuj\u0105cym, a niekoniecznie zgodnie prawd\u0105. Co ciekawe, utw\u00f3r, kt\u00f3ry przynajmniej po\u015brednio traktuje o problemie cenzurowania wiadomo\u015bci sam zosta\u0142 ocenzurowany i w takiej wersji zmieniono dwa jego wersy. W zwi\u0105zku z tym, w radio us\u0142ysze\u0107 mo\u017cna by\u0142o „Buried in my pit” zamiast \u201eBuried in my shit\u201d, oraz „Shove my nose in spit” zamiast \u201eShove my nose in shit\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>
\nMoim zdaniem tekst \u201eMan in the Box\u201d ma r\u00f3wnie\u017c wyd\u017awi\u0119k osobisty i emocjonalny. Mo\u017cna go odczyta\u0107 jako manifest cz\u0142owieka uwi\u0119zionego w pewnych przyt\u0142aczaj\u0105cych sytuacjach \u017cyciowych, gdy ma on poczucie bezsilno\u015bci wobec spraw, na kt\u00f3re nie ma lub nie umie on mie\u0107 wp\u0142ywu. Nieprzypadkowo s\u0105 tu u\u017cyte sformu\u0142owania w stylu: \u201eI’m the man in the box, buried in my shit.’ (Jestem uwi\u0119ziony i zakopany we w\u0142asnym g\u00f3wnie.). \u201eG\u00f3wno\u201d nale\u017cy odczytywa\u0107 rzecz jasna metaforycznie, i w\u0142a\u015bciwie ka\u017cdy mo\u017ce sobie do tego fragmentu dorobi\u0107 w\u0142asn\u0105 filozofi\u0119 czy w\u0142asn\u0105 histori\u0119. Dodatkowo, emocjonalny wyd\u017awi\u0119k s\u0142\u00f3w kompozycji podkre\u015blaj\u0105 sceny videoclipu, w kt\u00f3rym Staley \u015bpiewa siedz\u0105c skulony w k\u0105cie stodo\u0142y, pilnowany przez bezokiego stra\u017cnika robi\u0105cego obch\u00f3d swoich w\u0142o\u015bci z latark\u0105 w d\u0142oni.
\n\u201eMan in the Box\u201d musia\u0142 mie\u0107 dla Staleya wymiar personalny, wytatuowa\u0142 on sobie bowiem na plecach wizerunek Jezusa ze zszytymi powiekami, przyzna\u0142 te\u017c, \u017ce pisz\u0105c tekst nie by\u0142 trze\u017awy.
\nW 1992 roku teledysk do \u201eMan in the Box\u201d nominowany zosta\u0142 do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance with Vocal. Sam utw\u00f3r za\u015b zosta\u0142 te\u017c wykorzystany na kilku \u015bcie\u017ckach d\u017awi\u0119kowych, w tym na soundtracku do filmu \u201eGniew Oceanu\u201d oraz w serialu \u201eDowody Zbrodni\u201d.
\nW 2005 roku podczas koncertu charytatywnego po\u015bwi\u0119conego ofiarom azjatyckiego trz\u0119sienia ziemi i tsunami, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w Seattle kompozycja, obok \u201eRooster\u201d i \u201eThem Bones\u201d zaprezentowana zosta\u0142a z go\u015bcinnym udzia\u0142em Maynarda Jamesa Keenana.
\nDla mnie \u201eMan in the Box\u201d chyba najlepiej oddaje uczucia osoby uzale\u017cnionej, wyznaj\u0119 bowiem teori\u0119 o tym, \u017ce wszystkie teksty autorstwa Layne’a w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu ocieraj\u0105 si\u0119 o kwesti\u0119 jego wyniszczaj\u0105cego na\u0142ogu. Uwa\u017cam, \u017ce Staley postrzega\u0142 sw\u00f3j problem jako taki, dla kt\u00f3rego nie da si\u0119 znale\u017a\u0107 rozwi\u0105zania, skazuj\u0105c si\u0119 niejako tym samym na tragiczny los. Niestety wra\u017cliwo\u015b\u0107 id\u0105ca w parze z okre\u015blonymi negatywnymi do\u015bwiadczeniami z przesz\u0142o\u015bci i autodestrukcyjnymi cechami osobowo\u015bci to mieszanka, kt\u00f3ra bez k\u0142opotu zaprowadzi\u0107 mo\u017ce ka\u017cdego na skraj przepa\u015bci. Layne, bardziej lub mniej \u015bwiadomie w ni\u0105 skoczy\u0142, nie zdo\u0142a\u0142 wyj\u015b\u0107 ze swojego ciasnego boksu, nie odkopa\u0142 si\u0119 z g\u00f3wna i nikt go nie zbawi\u0142. To wbrew pozorom nie jest wcale takie \u0142atwe, a ka\u017cdy lekarz powie Wam, \u017ce nie da si\u0119 nikogo uratowa\u0107 wbrew jego woli, na si\u0142\u0119, albo tylko dlatego, \u017ce my sami tego pragniemy. A o ile\u017c \u0142atwiej \u017cy\u0142oby si\u0119 nam w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym uchronienie kogo\u015b bliskiego od zag\u0142ady by\u0142oby jedynie kwesti\u0105 wypowiedzianego w por\u0119 \u017cyczenia.<\/p>\n

\u201eI’m the man in the box
\nBuried in my shit
\nWon’t you come and save me?
\nSave me.\u201d<\/p>\n