![\"\"](\"https:\/\/thesuperunknown.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/336908038_535156025476408_1396093001654647233_n-scaled.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\nBy\u0107 mo\u017ce celem opowiadania przez cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u o podr\u0119czniku dotycz\u0105cym terapii p\u0142aczem by\u0142o, paradoksalnie, skupienie uwagi na tematyce utwor\u00f3w, kt\u00f3re znalaz\u0142y swe miejsce na „Undertow”. Ich dob\u00f3r bowiem, nie jest w mojej ocenie, przypadkowy. Tak naprawd\u0119 opowiadaj\u0105 one jedn\u0105, mroczn\u0105 i naznaczon\u0105 b\u00f3lem histori\u0119. Mn\u00f3stwo tu z\u0142o\u015bci, negatywnych emocji, traum, a Keenan cz\u0119sto pos\u0142uguje si\u0119 krzykiem jako \u015brodkiem artystycznego wyrazu. W jego g\u0142osie i sposobie \u015bpiewania s\u0142ycha\u0107 ogromny niepok\u00f3j i smutek. Czasem, jak w „Swamp Song” jego krzyk staje si\u0119 agresywny, a czasem, jak w „Sober”, naznaczony jest desperacj\u0105. A wszystko to przesi\u0105kni\u0119te emocjami, kt\u00f3re z jednej strony przera\u017caj\u0105, a z drugiej fascynuj\u0105. Czu\u0107, \u017ce Maynard nie opowiada o cudzych do\u015bwiadczeniach, gdy\u017c nie zachowuje on narracyjnego dystansu. Mo\u017cemy wi\u0119c by\u0107 niemal\u017ce pewni, \u017ce wokalista wy\u015bpiewuje w\u0142asne wspomnienia. Cho\u0107 o przesz\u0142o\u015bci Keenana wiadomo niewiele, poza tym, \u017ce wychowywa\u0142 si\u0119 bez ojca, a jego opiekunem na pewnym etapie \u017cycia sta\u0142 si\u0119 ojczym. Cz\u0142owiek, o kt\u00f3rym muzyk potrafi wypowiada\u0107 si\u0119 jedynie \u017ale. Znamienny mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce, b\u0119d\u0105c nastolatkiem, Maynard postanowi\u0142 zamieszka\u0107 ze swoim biologicznym ojcem, a potem wst\u0105pi\u0107 do armii i uczy\u0107 si\u0119 w West Point. Wydarzenia te, w r\u00f3wnym stopniu co powa\u017cna choroba matki Keenana, kt\u00f3r\u0105 ten postawi\u0142 na piedestale, odcisn\u0119\u0142y niew\u0105tpliwe pi\u0119tno nie tylko na jego \u017cyciu, ale r\u00f3wnie\u017c na tw\u00f3rczo\u015bci.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Uwa\u017cny s\u0142uchacz z pewno\u015bci\u0105 zauwa\u017cy, \u017ce na „Undertow” istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa seks. Ale nie rozumiany jako sensualny, przyjemny akt, z kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas kojarzy to poj\u0119cie. Seks stanowi tu w\u0142a\u015bciwie sedno z\u0142a, jest trzonem oplecionym przez bezsilno\u015b\u0107, zagubienie, zezwierz\u0119cenie i odcz\u0142owieczenie. Niekt\u00f3re utwory pochodz\u0105ce z p\u0142yty sta\u0142y si\u0119 wr\u0119cz legendarne, ze s\u0142ynnym „4\u00b0” na czele, kt\u00f3ry opisuje pono\u0107 sytuacj\u0119 gwa\u0142tu. Moim zdaniem, jest to jednak metafora i chodzi tu bardziej o gwa\u0142t mentalny, pr\u00f3b\u0119 narzucenia komu\u015b swej woli, swoich przekona\u0144 i odmiennego \u015bwiatopogl\u0105du. Sytuacja sprowadzenia kogo\u015b do przys\u0142owiowego „parteru” przewija si\u0119 tak\u017ce cho\u0107by w otwieraj\u0105cym album „Intolerance” , czy utworze tytu\u0142owym. „Sober” to z kolei nic innego jak studium uzale\u017cnienia, niezwykle trafny opis b\u0142\u0119dnego ko\u0142a, po kt\u00f3rego torze kr\u0105\u017cy ka\u017cdy na\u0142ogowiec. Szczyt upodlenia otrzymujemy natomiast w umieszczonym na albumie na drugiej pozycji dziele „Prison Sex”. Miejsce tej kompozycji, jest w mojej ocenie, nieprzypadkowe i ma ona za zadanie ju\u017c na pocz\u0105tku powali\u0107 s\u0142uchacza na kolana i pozostawia\u0107 go w tej pozycji przez kolejn\u0105 godzin\u0119. Utw\u00f3r „Prison Sex” niedawno opisywa\u0142am tak: „Czytaj\u0105c tekst „Prison Sex” nie mo\u017cna mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce opisany jest w nim dramatyczny cykl wykorzystywania polegaj\u0105cy na tym, \u017ce do\u015bwiadczaj\u0105ca z\u0142a ofiara przemocy seksualnej w doros\u0142ym \u017cyciu cz\u0119sto sama staje si\u0119 katem. To, co kiedy\u015b stanowi\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142o jej cierpienia, p\u00f3\u017aniej sta\u0107 si\u0119 dla niej mo\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em zaspokojenia. Je\u015bli na jej drodze nie stan\u0105\u0142 nikt, kto pom\u00f3g\u0142by zburzy\u0107 ten schemat i upora\u0107 si\u0119 z traumatycznymi zdarzeniami.<\/em>„<\/p>\n\n\n\n \u017baden cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w swoim \u017cyciu zobaczy\u0142 wykrzywion\u0105 twarz z\u0142a nie uchroni si\u0119 przed odczuwaniem pal\u0105cej potrzeby dokonania zemsty na swoich krzywdzicielach. Dlatego nie dziwi pojawiaj\u0105cy si\u0119 w „Crawl Away” fragment: „I can see your back is turning If I could I’d stick the knife in” (Widz\u0119, \u017ce si\u0119 odwracasz, gdybym m\u00f3g\u0142 wbi\u0142 bym Ci w plecy n\u00f3\u017c)<\/em>, czy wyrecytowane w „Bottom” wyznanie – „Musz\u0119 mie\u0107 dusz\u0119 z \u017celaza, bo m\u00f3j strach jest nagi. Jestem nagi i nieustraszony, ale martwy w \u015brodku”<\/em>. Nieuchronnie dochodzimy do miejsca, w kt\u00f3rym w\u015br\u00f3d industrialnych odg\u0142os\u00f3w niszczonego przez muzyk\u00f3w fortepianu us\u0142yszymy na po\u017cegnanie: „This is necessary, life feeds on life, feeds on life” (To jest konieczne, \u017ce jedno \u017cycie \u017cywi si\u0119 innym, a to kolejnym). <\/em>To brzmi troch\u0119 jak akt kapitulacji, pod kt\u00f3rym podpisuj\u0105 si\u0119 czasem ofiary traumatycznych wydarze\u0144. A mo\u017ce ta racjonalizacja jest jednak rozs\u0105dniejsza i zdrowsza ni\u017c pozostawanie w bagnie w\u0142asnych negatywnych emocji? Mam wra\u017cenie, \u017ce Maynardowi nie uda\u0142o si\u0119 tego dylematu rozstrzygn\u0105\u0107, jak r\u00f3wnie\u017c na dobre ze wspomnianego bagna wydoby\u0107. Na kolejnym albumie Tool\u00a0 – s\u0142ynnej „\u00c6nima” wyra\u017anie s\u0142ycha\u0107 echa prze\u017cy\u0107, kt\u00f3rych naturalistyczny wr\u0119cz opis Keenan funduje nam na „Undertow”. Dopiero „Lateralus” jawi mi si\u0119 jako wyraz pogodzenia ze samym sob\u0105, by na „10 000 Days” przybra\u0107 jeszcze dojrzalsz\u0105 form\u0119 tego procesu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Maynard, chce, aby\u015bmy podobnie jak on, postrzegali uprawian\u0105 przez niego sztuk\u0119 jako rodzaj katalizatora i, nomen omen, narz\u0119dzia, z kt\u00f3rego mo\u017cemy skorzysta\u0107 dochodz\u0105c do w\u0142asnej prawdy. „Undertow” budzi w cz\u0142owieku g\u0142\u0119boko ukryte l\u0119ki, dotyka niewygodnych uczu\u0107, a sama p\u0142yta przyt\u0142acza sw\u0105 si\u0142\u0105. Gdyby prze\u015bledzi\u0107 tytu\u0142y kolejnych utwor\u00f3w z tracklisty, to poza ich tematyk\u0105, znale\u017a\u0107 mo\u017cna tak\u017ce ich inny wsp\u00f3lny mianownik – zastosowan\u0105 nomenklatur\u0119 maj\u0105c\u0105 zwi\u0105zek z wod\u0105 i toni\u0119ciem. Wystarczy wymieni\u0107 w\u015bciek\u0142e „Swamp Song”, „Bottom” – utw\u00f3r z go\u015bcinnym udzia\u0142em Henry’ego Rollinsa, „Flood” czy tytu\u0142owe „Undertow”. Taki zabieg, wed\u0142ug mnie, tak\u017ce nie jest zbiegiem okoliczno\u015bci. Mo\u017cna oczywi\u015bcie pokusi\u0107 si\u0119 o s\u0142uchanie p\u0142yty „Undertow” bez nurzania si\u0119 w interpretacjach jej zawarto\u015bci, cho\u0107 przyznam szczerze, \u017ce nie wiem, czy jest to w og\u00f3le mo\u017cliwe. Nale\u017c\u0119 do obozu os\u00f3b uznaj\u0105cych kolejne wydawnictwa Tool za koncept-albumy, tak wi\u0119c dla mnie ich p\u0142yty zawsze b\u0119d\u0105 troch\u0119 jak ksi\u0105\u017cki – czytasz, zakre\u015blasz ulubione fragmenty, wracasz do nich, rozbierasz na czynniki pierwsze, \u0142\u0105czysz z innymi fragmentami. I taktujesz jak sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. A to przecie\u017c sztuka w najczystszej postaci potrafi\u0107 stworzy\u0107 p\u0142yt\u0119, kt\u00f3ra z za\u0142o\u017cenia ma by\u0107 maksymalnie jednolita.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli jeszcze jakim\u015b cudem nie znacie debiutanckiego wydawnictwa Tool to zdecydowanie polecam Wam si\u0119 z nim zaznajomi\u0107. Zaczynaj\u0105c od tej p\u0142yty i przes\u0142uchuj\u0105c kolejne w chronologicznej kolejno\u015bci b\u0119dziecie mieli niew\u0105tpliw\u0105 przyjemno\u015b\u0107 bycia \u015bwiadkiem pi\u0119knego rozwoju, czy wr\u0119cz rozkwitu jednego z najwa\u017cniejszych zespo\u0142\u00f3w w historii muzyki.<\/p>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a>