{"id":1081,"date":"2022-08-27T08:30:15","date_gmt":"2022-08-27T08:30:15","guid":{"rendered":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/?p=1081"},"modified":"2022-08-27T08:30:15","modified_gmt":"2022-08-27T08:30:15","slug":"once-upon-a-time","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/?p=1081","title":{"rendered":"Once upon a time"},"content":{"rendered":"\n

Czy wiecie, \u017ce z powstaniem albumu \u201eTen\u201d zwi\u0105zek mia\u0142o a\u017c trzech perkusist\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy potem zwi\u0105za\u0142 swe losy z zespo\u0142em Pearl Jam? <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

To by\u0107 mo\u017ce niepopularny fakt ale Matt Cameron by\u0142 tym muzykiem, kt\u00f3ry zagra\u0142 na b\u0119bnach w wersjach demo utwor\u00f3w, kt\u00f3re dzi\u015b znamy jako \u201eAlive\u201d, \u201eOnce\u201d, \u201eBlack\u201d i \u201eFootsteps\u201d. Jack Irons natomiast sta\u0142 si\u0119 kurierem, kt\u00f3ry dostarczy\u0142 kaset\u0119 z dem\u00f3wkami mieszkaj\u0105cemu wtedy w San Diego Eddiemu Vedderowi. A ten, jak wiadomo, po ods\u0142uchaniu surowych nagra\u0144 poszed\u0142 surfowa\u0107 a w g\u0142owie wykrystalizowa\u0142 mu si\u0119 pomys\u0142 stworzenia czego\u015b w rodzaju tryptyku opowiadaj\u0105cego dramatyczn\u0105 histori\u0119 wykorzystywanego ch\u0142opca, kt\u00f3rego okoliczno\u015bci \u017cyciowe zmieniaj\u0105 w morderc\u0119. Reszta historii nikomu nieznanego wtedy pracuj\u0105cego na stacji benzynowej wokalisty potoczy\u0142a si\u0119 ju\u017c niemal\u017ce jak w scenariuszu hollywoodzkiego filmu. Niesiony przeznaczeniem Eddie przenosi si\u0119 do Seattle, \u0142\u0105czy si\u0142y ze Stonem Gossardem, Mike\u2019em McCready\u2019m, Jeffem Amentem i Davem Krusenem, zawi\u0105zuje z nimi zesp\u00f3\u0142 Mookie Blaylock (nazwa ta jednak obowi\u0105zywa\u0142a kr\u00f3tko) i wchodzi do London Bridge Studio aby nagra\u0107 p\u0142yt\u0119. Praca wre, g\u0142\u00f3wnie z uwagi na doskona\u0142e zgranie muzyk\u00f3w oraz na to, \u017ce grupa pracuje na wcze\u015bniej stworzonych przez siebie wersjach roboczych. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Inspiracje do powstania tekst\u00f3w przychodz\u0105 naturalnie – historia ch\u0142opca, kt\u00f3ry na oczach koleg\u00f3w z klasy pope\u0142nia samob\u00f3jstwo, opowie\u015b\u0107 o niespe\u0142nionej mi\u0142o\u015bci oraz ludzkich dramatach jak bezdomno\u015b\u0107 czy problemy psychiczne. Do tego przera\u017caj\u0105ca analiza zabarwionej autobiograficznie patologicznej relacji mi\u0119dzy synem a matk\u0105 z tragicznym fina\u0142em. Wydaje mi si\u0119, \u017ce wszystko to plus niepowtarzalne i alternatywne brzmienie muzyki Pearl Jam sprawi\u0142o, \u017ce s\u0142uchacze nie mieli problemu ze znalezieniem w tw\u00f3rczo\u015bci tych pi\u0119ciu m\u0142odych ch\u0142opak\u00f3w z Seattle odniesie\u0144 do w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 \u017cyciowych. W tej muzyce by\u0142o zreszt\u0105 dobrze czu\u0107 to, \u017ce zesp\u00f3\u0142 ma ambicje do wspi\u0119cia si\u0119 ponad przys\u0142owiowe trzy akordy, na kt\u00f3rych opiera\u0142 si\u0119 grunge. Dbano o wyko\u0144czenie ka\u017cdej kompozycji, o granie pozbawione schemat\u00f3w i stosowanie ciekawych rozwi\u0105za\u0144. St\u0105d wykorzystanie dwunastostrunowego basu, kot\u0142\u00f3w, fortepianu ale tak\u017ce solniczki i ga\u015bnicy, kt\u00f3re w \u201eOceans\u201d pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 perkusji.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
fot. Lence Mercer<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Czasy rejestrowania materia\u0142u na \u201eTen\u201d obfitowa\u0142y w pomys\u0142y, podczas sesji nagrano wiele wi\u0119cej ni\u017c tylko to, co finalnie trafi\u0142o na debiutancki kr\u0105\u017cek. Na szcz\u0119\u015bcie wszystkie te rarytasy mogli\u015bmy pozna\u0107 dzi\u0119ki stronom B singli oraz wydanej w 2003 roku kompilacji \u201eLost Dogs\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Niestety, z uwagi na problemy z uzale\u017cnieniem, wkr\u00f3tce po zako\u0144czeniu pracy nad premierowym albumem zesp\u00f3\u0142 opu\u015bci\u0142  Dave Krusen wi\u0119c w koncertach promocyjnych za b\u0119bnami usiad\u0142 ju\u017c Dave Abbruzzese, kt\u00f3ry na d\u0142u\u017cej zagrza\u0142 miejsce w sk\u0142adzie grupy.           <\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z najfajniejszych historii zwi\u0105zanych z powstaniem \u201eTen\u201d jest dla mnie ta dotycz\u0105ca stworzenia ok\u0142adki albumu. To, \u017ce Jeff Ament w\u0142asnor\u0119cznie wyci\u0105\u0142 z kartonu ogromne litery sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na napis Pearl Jam a zdj\u0119cie \u201epi\u0119ciu muszkieter\u00f3w\u201d wykona\u0142 Lance Mercer, kt\u00f3ry w tamtym czasie cz\u0119sto fotografowa\u0142  pochodz\u0105ce z Seattle zespo\u0142y. R\u00f3wnie ciekaw\u0105 do przytoczenia jest te\u017c anegdota o tym jak stworzony utw\u00f3r \u201eOceans\u201d. Uwi\u0119ziony na deszczu Eddie s\u0142ysz\u0105c d\u017awi\u0119ki graj\u0105cych instrument\u00f3w dochodz\u0105ce ze studia nagraniowego, pod kt\u00f3rym sta\u0142 napisa\u0142 prosty aczkolwiek cudowny w swej wymowie tekst dope\u0142niaj\u0105c wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 tej kompozycji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Reedycja „Ten” z 2009 roku zawieraj\u0105ca bonusowe utwory<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Chwytliwy i \u0142atwy do zapami\u0119tania tytu\u0142 debiutanckiego kr\u0105\u017cka na pewno odnosi\u0142 si\u0119 do numeru na koszulce, z jakim gra\u0142 Mookie Blaylock, od kt\u00f3rego nazwiska zesp\u00f3\u0142 zaczerpn\u0105\u0142 sw\u0105 pierwotn\u0105 nazw\u0119, ale ja chc\u0119 wierzy\u0107 w to, \u017ce by\u0142o to r\u00f3wnie\u017c nawi\u0105zanie do faktu, \u017ce ni mniej ni wi\u0119cej tylko w\u0142a\u015bnie dziesi\u0119\u0107 r\u0105k przy\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 do stworzenia jednego z najwa\u017cniejszych album\u00f3w w historii muzyki, przez wielu krytyk\u00f3w uznawanego tak\u017ce za jeden z bardziej spektakularnych debiut\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego za troch\u0119 krzywdz\u0105ce uwa\u017cam stwierdzenie, \u017ce \u201eTen\u201d zyska\u0142 popularno\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnie przez to, jakiego zamieszania narobi\u0142 \u201eNevermind\u201d Nirvany. Faktycznie, po wydaniu \u201eNevermind\u201d wszystko sta\u0142o si\u0119 komercyjnie \u0142atwiejsze a ludzie \u0142akn\u0119li podobnych tej p\u0142ycie brzmie\u0144, jednak Pearl Jam proponowali zasadniczo odmienny styl, a pomimo tego ju\u017c w drugiej po\u0142owie 1992 roku \u201eTen\u201d poszybowa\u0142 na listach przeboj\u00f3w i sp\u0119dzi\u0142 w sumie a\u017c 264 tygodni w zestawieniu Billboard. Do dzi\u015b pokry\u0142 si\u0119 natomiast trzynastokrotnie platyn\u0105 a to tak, jakby p\u0142yt\u0119 t\u0119 kupi\u0142a a\u017c 1\/3 Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Niew\u0105tpliwie do sukcesu debiutanckiego albumu przyczyni\u0142 si\u0119 fakt, \u017ce Pearl Jam promowali p\u0142yt\u0119 czterema teledyskami. W latach 90-tych strona wizualna przekazu oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 pojawienia si\u0119 na antenie MTV mia\u0142y dla artyst\u00f3w naprawd\u0119 du\u017ce znaczenie. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce podczas gali MTV Video Music Awards w 1993 roku videcolip do utworu \u201eJeremy\u201d zdoby\u0142 a\u017c 4 nagrody, w tym w kategorii Video of the Year. Co ciekawe, nie stanowi\u0142o to zach\u0119ty dla muzyk\u00f3w aby od tego momentu zacz\u0105\u0107 stosowa\u0107 te przewidywalne formy promocji, kolejne p\u0142yty nie by\u0142y bowiem w og\u00f3le ilustrowane teledyskami. Prze\u0142om w tej kwestii nast\u0105pi\u0142 dopiero siedem lat p\u00f3\u017aniej, wraz z wydaniem albumu \u201eYield\u201d. Nie s\u0105dz\u0119 jednak, aby taka postawa odbi\u0142a si\u0119 negatywnie czy to na sprzeda\u017cy p\u0142yt Pearl Jam, czy ich popularno\u015bci. Ta ros\u0142a bez wzgl\u0119du na okoliczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Owszem, po wydaniu \u201eTen\u201d zesp\u00f3\u0142 nagra\u0142 dwa albumy, kt\u00f3re ugruntowa\u0142y jego pozycj\u0119 ale te\u017c nie by\u0142y odcinaniem kupon\u00f3w od debiutu, zaproponowa\u0142y za to now\u0105 jako\u015b\u0107. Grupa nie schlebia\u0142a niczyim oczekiwaniom, szczeg\u00f3lnie przy okazji \u201eVitalogy\u201d, umieszczaj\u0105c na p\u0142ycie takie nietypowe nagrania jak \u201eBugs\u201d, „Aye Davanita”, \u201ePry To\u201d czy przede wszystkim „Hey Foxymophandlemama, That’s Me”. Ale prawdziwy prze\u0142om przyszed\u0142 wraz z ukazaniem si\u0119 \u201eNo Code\u201d. Rozmy\u015blnie czy nie, p\u0142yta zago\u015bci\u0142a na sklepowych p\u00f3\u0142kach dok\u0142adnie pi\u0119\u0107 lat po \u201eTenie\u201d a by\u0142a przecie\u017c w stosunku do niego ogromn\u0105 muzyczn\u0105 volt\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
No Code<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u201eNo Code\u201d wi\u0105za\u0142 si\u0119 przynajmniej z kilkoma zmianami, r\u00f3wnie\u017c personalnymi jakie sta\u0142y si\u0119 udzia\u0142em ch\u0142opak\u00f3w z Pearl Jam. Dave\u2019a A. zast\u0105pi\u0142 Jack Irons, kt\u00f3ry doda\u0142 zreszt\u0105 swoje trzy grosze do stworzenia czterech utwor\u00f3w z p\u0142yty. Stron\u0105 wizualn\u0105 kr\u0105\u017cka zaj\u0105\u0142 si\u0119 tym razem Eddie Vedder (jednak pod pseudonimem Jerome Turner) a sesje nagraniowe albumu wysz\u0142y poza Seattle poniewa\u017c odby\u0142y si\u0119 tak\u017ce w Nowym Orleanie i Chicago. Brzmienie, jakie uzyskano by\u0142o bardziej \u201eplemienne\u201d, surowe, z wi\u0119ksz\u0105 dawk\u0105 spokoju a mniejsz\u0105 buntu. Teksty zahacza\u0142y natomiast o sprawy duchowe i skomplikowane relacje mi\u0119dzyludzkie. Swoje miejsce znalaz\u0142a tu tak\u017ce pi\u0119kna mi\u0142osna ballada (\u201eAround the bend\u201d) i buduj\u0105ca mantra w postaci \u201ePresent Tense\u201d. Bo czy\u017c nie powinni\u015bmy czerpa\u0107 gar\u015bciami inspiracji do \u017cycia chocia\u017cby z fragmentu tego utworu, w kt\u00f3rym Eddie \u015bpiewa: \u201eTylko ty mo\u017cesz wybaczy\u0107 sobie samemu, du\u017co sensowniej jest \u017cy\u0107 tera\u017aniejszo\u015bci\u0105.\u201d?<\/p>\n\n\n\n

Na \u201eNo Code\u201d znajduje si\u0119 tak\u017ce pewna wyj\u0105tkowa kompozycja. To \u201eLukin\u201d, utw\u00f3r napisany przez Eddiego Veddera w zwi\u0105zku z nieprzyjemnymi do\u015bwiadczeniami dotycz\u0105cymi \u015bledz\u0105cej go fanki i pomoc\u0105, jak\u0105 w tamtym czasie uzyska\u0142 od muzyka Mudhoney Matta Lukina. Lukin zarzuca\u0142 Eddiemu pisanie zbyt d\u0142ugich utwor\u00f3w wi\u0119c \u201eLukin\u201d liczy zaledwie nieco ponad minut\u0119, jest szybki, punkowy i zawiera wulgaryzmy. Eddie streszcza tu sw\u00f3j k\u0142opot w wykrzykiwanych w\u015bciekle s\u0142owach oraz odnosi si\u0119 do towarzyskich spotka\u0144 jakie odbywa\u0142y si\u0119 w domu Matta, kt\u00f3re pomog\u0142y mu zrzuci\u0107 ci\u0119\u017car specyficznego problemu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Na uwag\u0119 zas\u0142uguje tak\u017ce b\u0119d\u0105cy w pe\u0142ni autorskim dzie\u0142em Jeffa utw\u00f3r \u201eSmile\u201d. Wydaje mi si\u0119, \u017ce jest to te\u017c jedno z bardziej po\u017c\u0105danych przez fan\u00f3w wykona\u0144 koncertowych i zawsze gdy pojawia si\u0119 w setli\u015bcie wzbudza ich entuzjazm.<\/p>\n\n\n\n

Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce skoro wraz z pojawieniem si\u0119 \u201eNo code\u201d zesp\u00f3\u0142 tak bardzo daleko odszed\u0142 od brzmienia uzyskanego ledwie 5 lat wcze\u015bniej wielu fan\u00f3w odwr\u00f3ci si\u0119 od niego i przestanie kupowa\u0107 jego p\u0142yty. Nic bardziej mylnego, cho\u0107 nale\u017cy oczywi\u015bcie pami\u0119ta\u0107, \u017ce \u017cadna p\u00f3\u017aniejsza p\u0142yta Pearl Jam nie sprzeda\u0142a si\u0119 lepiej ni\u017c debiutancka. \u201eNo Code\u201d wyl\u0105dowa\u0142 jednak na pierwszym miejscu zestawie\u0144 p\u0142ytowych w a\u017c 7 krajach, zago\u015bci\u0142 tak\u017ce na pierwszej pozycji listy Billboard 200 i w Stanach uzyska\u0142 status platynowej p\u0142yty. Jednocze\u015bnie wyznaczy\u0142 te\u017c nowy trend w tw\u00f3rczo\u015bci Pearl Jam zach\u0119caj\u0105c cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u do kolejnych eksperyment\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Na etapie wydania czwartego albumu dalsze istnienie zespo\u0142u nie by\u0142o jednak w 100% pewne, Eddie obawia\u0142 si\u0119, \u017ce p\u0142yta mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 klap\u0105 a wtedy bra\u0142by pod uwag\u0119 nawet rozwi\u0105zanie grupy. St\u0105d tytu\u0142 \u2013 \u201eno code\u201d w medycznej terminologii oznacza niepodejmowanie dzia\u0142a\u0144 ratuj\u0105cych \u017cycie. Ale te\u017c sama p\u0142yta, jej ok\u0142adka i wk\u0142adka pe\u0142ne by\u0142y symboliki, w\u0142a\u015bnie pewnych kod\u00f3w i ukrytych znacze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Czas pokaza\u0142, \u017ce zaniepokojenie Eddiego by\u0142o nieuzasadnione ale Pearl Jam ju\u017c nigdy nie nagra\u0142 drugiego \u201eTena\u201d. Po prostu poszed\u0142 swoj\u0105 drog\u0105, przecieraj\u0105c kolejne nieodkryte wcze\u015bniej szlaki i nie pr\u00f3buj\u0105c st\u0105pa\u0107 po w\u0142asnych \u015bladach.     <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Era promocji „No Code”, fot. Brian Rasic<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dzi\u015b, obie te wspania\u0142e p\u0142yty \u2013 \u201eTen\u201d i \u201eNo Code\u201d obchodz\u0105 urodziny. \u201eTen\u201d w\u0142a\u015bnie przekroczy\u0142a trzydziestk\u0119, dla \u201eNo Code\u201d wbijemy natomiast w urodzinowy tort 26 \u015bwieczek.<\/p>\n\n\n\n

Przy okazji, polecam Wam pos\u0142uchanie audycji, kt\u00f3ra po\u015bwi\u0119cona by\u0142a 30 rocznicy wydania „Ten” i mia\u0142a miejsce rok temu w Radiu 357. Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce mia\u0142am niezwyk\u0142\u0105 przyjemno\u015b\u0107 by\u0107 jednym z jej go\u015bci. Znajdziecie j\u0105 w zak\u0142adce Twoje 357 jako 22 odcinek „Wr\u00f3\u017cenia z fus\u00f3w”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy wiecie, \u017ce z powstaniem albumu \u201eTen\u201d zwi\u0105zek mia\u0142o a\u017c trzech perkusist\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy potem zwi\u0105za\u0142 swe losy z zespo\u0142em Pearl Jam?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[8,4,277,46,16,278,39,162,279],"class_list":["post-1081","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-eddie-vedder","tag-grunge","tag-mookie-blaylock","tag-no-code","tag-pearl-jam","tag-radio-357","tag-seattle","tag-ten","tag-wrozenie-z-fusow"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1081"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1081\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1088,"href":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1081\/revisions\/1088"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thesuperunknown.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}